Đánh bại kình địch, chủ nhà Uruguay vô địch World cup Vòng chung kết World cup đầu tiên là một cuộc đấu tuyệt vời. Hành trình diễn ra ở Montevideo- thủ đô của Uruguay, lễ khai mạc giải bóng đá lớn nhất thế giới được tổ chức quy mô khiến các fan hâm mộ bóng đá kinh ngạc: bốn đội bóng đến tham gia trên cùng một chiếc tàu, sân vận động chưa xây xong, và thậm chí một cầu thủ bị cụt tay đã ghi bàn trong trận chung kết. Tuy nhiên, hành trình vẫn kết thúc với niềm vui vỡ òa khi toàn thể người dân Uruguay được nghỉ 1 ngày để ăn mừng chức vô địch thế giới đầu tiên sau khi đánh bại người hàng xóm Argentina 4-2.


Giải đấu gặp nhiều khó khăn trong quá trình chuẩn bị. Liên đoàn bóng đá FIFA có cuộc gặp mặt tại cuộc họp thành lập vào năm 1904, tuyên bố rằng họ là tổ chức duy nhất có quyền tổ chức giải vô địch bóng đá Thế giới, nhưng phải đến năm 1920 ý tưởng này mới được quan tâm. Năm 1924 giải bóng đá Olympic ở Paris đã thu hút rất nhiều sự quan tâm, với hơn 40.000 khán giả xem Uruguay đánh bại Thụy Sĩ trong vòng chung kết. Tuy nhiên, hiệp hội người Anh, với các giải đấu chuyên nghiệp của họ, đã từ chối tham gia vào sự kiện này sau những tranh cãi về tình trạng cầu thủ nghiệp dư.

Một ủy ban của FIFA năm 1927 xem xét khả năng thành lập và một năm sau vào đêm trước khi Olympic Amsterdam diễn ra, và ban điều hành FIFA đã bình chọn và làm lễ khai mạc giải vô địch thế giới đầu tiên vào năm 1930. Vấn đề còn lại là địa điểm tổ chức. Ý, Hà Lan, Tây Ban Nha, Thụy Điển và Uruguay đều bày tỏ sự quan tâm nhưng chỉ có Uruguay sẵn sàng thanh toán mọi chi phí đi lại và khách sạn cũng như xây dựng một sân vận động mới ở thời điểm kinh tế còn bất ổn. Thêm một thực tế nữa là Uruguay sẽ kỷ niệm một trăm năm ngày độc lập cũng vào năm đó và FIFA quyết định trao giải đấu mở màn cho quốc gia Nam Mỹ sau một hội nghị năm 1929 ở Barcelona. Tìm kiếm các đội tham gia giải đấu là thử thách tiếp theo. Bảy đội đã đăng ký ở Nam Mỹ cùng với Mexico và Hoa Kỳ. Nhưng hai tháng trước khi bắt đầu, vẫn không có thành viên Châu Âu nào tham gia. Viễn cảnh của hai tháng qua khiến các cầu thủ đội nhà nản lòng nhưng cuối cùng Pháp và Bỉ - hai thành viên sáng lập FIFA tham gia - cuối cùng đã đồng ý để gia nhập hành trình dài cùng với Nam Tư và Rumani.

Hành trình World cup
Ngoài đội Nam Tư đi một mình trên tàu MS Florida, các đội châu Âu còn lại cùng nhau du hành trên tàu SS Conte Verde, khởi hành từ Barcelona vào ngày 22/6. Cũng có mặt trên chiếc tàu lịch sử đó là Chủ tịch FIFA Jules Rimet với chiếc cúp Nữ thần chiến thắng – bức tượng cao 30cm và nặng 4kg do người Pháp Abel Lafleur thiết kế, ngoài ra còn có trọng tài người Bỉ John Langenus. Tàu Conte Verde dừng lại ở Rio để đón đội tuyển Brazil và sau đó ghé Santos để các cầu thủ mua chuối, cam và dứa. Cuối cùng, vào ngày 4/7, cả đoàn đã tới Montevideo, nơi mà 10.000 người dân Uruguay đang chờ đón.

13 đội có mặt và tiến hành lễ bốc thăm. Các cầu thủ đã sẵn sàng,nhưng sân vận động, Estadio Centenario, vẫn chưa hoàn thành xong. Việc tiến hành xây sân mới được khởi động từ hơn 1 năm trước 21/7/1929. Công trình xây dựng liên tục 24/7 dưới sự giám sát của kiến trúc sư Juan Antonio Scasso tuy nhiên mưa lớn đã cản trở tiến độ công trình và phải 5 ngày trước trận đấu sân vận động mới sẵn sàng cho trận đấu khai mạc đem về chiến thắng Peru 1-0 cho Uruguay.

Các sân vận động khác là Pocitos và Parque Central ở Montevideo đã tổ chức một số trận trong lịch thi đấu trước đó, trận cầu đầu tiên của FIFA World Cup diễn ra giữa Pháp và Mexico vào ngày 13/7. Trong một ngày đầy gió tuyết Lucient Laurent đã viết tên mình vào lịch sử với bàn thắng khai màn vào phút 19 đem đến chiến thắng 4-1 cuối cùng cho Les Bleus.

Tranh cãi đầu tiên của FIFA World Cup diễn ra khi Pháp bị Argentina đánh bại trong trận thứ hai hai ngày sau đó. Luisito Monti đưa đội bóng Nam Mỹ vượt lên nhờ một pha sút phạt. Bàn thắng gỡ hòa vào phút chót của cầu thủ Pháp Marcel Langiller đã không được công nhận khi trọng tài Almeida Rego cắt còi thổi hết giờ. Thật không may là thực ra còn tới sáu phút nữa mới hết giờ, gây ra cảnh tượng hỗn loạn trên sân. Những lộn xộn chỉ chấm dứt khi trọng tài người Brazil đưa hai đội trở lại hoàn tất trận đấu, nhưng bàn thắng của tuyển Pháp vẫn không được công nhận. Stablie tiến bước.

Argentina sau đó còn gặp may lần nữa khi Manuel Ferreira quyết định rời trận đấu thứ hai với Mexico vì bận thi đại học. Thay thế anh là Guillermo Stabile- với biệt danh 'El Filtrador' đã lập cú Hat-trick trong chiến thắng 6-3 cho Argentina và về sau còn trở thành vua phá lưới của giải đấu với 8 bàn thắng. Tuy nhiên Stabile chậm chân 24 giờ để trở thành người lập hat-trick đầu tiên ở World Cup. Vinh dự đó thuộc về Bert Patenaude, cầu thủ đã ghi được 3 bàn trong chiến thắng 3-0 của Mỹ trước Paraguay.

Cả hai hạt giống, Argentina và Mỹ đã gặp nhau ở vòng bán kết sau khi đứng đầu trong các bảng đấu, nhưng đây lại là cuộc đụng độ một chiều, Stabile lại lập cú đúp trong chiến thắng 6-1 của Argentina khi Mỹ mất hậu vệ Raphael Tracey vì bị gãy chân. Đối thủ Argentina trong trận chung kết đầu tiên sẽ là Uruguay, đội đã đánh bại họ trong trận chung kết Olympic hai năm trước. Người ghi bàn quyết định là Hector Scarone và người dẫn dắt trong đội hình là tiền vệ Jose Andrade – cùng hàng phòng thủ vững đến từ Jose Nasazzi và Ernesto Mascheroni. Sau chiến thắng trước Peru và Romania, Uruguay lại đánh bại Nam Tư 6-1 trong trận bán kết. Pedro Cea lập cú hat-trick vào lưới đối thủ trước đó đã đè bẹp Brazil. Ước tính có khoảng 30.000 CĐV Argentina vượt sông Plate đến Uruguay tham dự trận chung kết vào ngày 30/7/1930. Cánh cửa sân Estadio Centenario mở ra vào sáng sớm và tới khi trận đấu mở màn, 80.000 CĐV đã ngồi chật kín sân. Argentina bị dẫn trước do 1 bàn thắng sớm của cầu thủ đội mũ beret Pablo Dorado đội Uruguay, nhưng đội bóng áo sọc trắng xanh đã có hiệp 1 hay hơn, chơi tấn công khá thông minh và tốc độ để ghi 2 bàn do pha lập công của Carlos Peucelle và Stabile.

Tuy nhiên, Cea và Victoriano Santos Iriarte trong hiệp 2 đã khôi phục ưu thế dẫn trước cho đội chủ nhà trước khi Hector Castro, người đã bị mất một cánh tay trong một tai nạn thời niên thiếu, khẳng định chiến thắng cho Uruguay. Các cầu thủ chủ nhà đã khóc vì vui sướng khi Nasazzi trở thành người đầu tiên giơ cao chiếc cúp- phần thưởng cao quý nhất trong thế giới bóng đá.